مقدمهء مصحح اين كتاب كه از مشاهد و مراقد بخارا و نواحى آن نشان ميدهد ، و به تاريخ ملازاده معروفست ، از نظر احتواء بر مطالب تاريخى و اشتمال بر تراجم يكصد و شصت نفر از علماء و فقهاء و مشايخ صوفيه و سلاطين و صدور و قضاة بخارا يكى از منابع معتبر و مهم زبان فارسى بشمار ميآيد كه در حدود ربع اول قرن نهم هجرى سمت تأليف يافته و مشتمل بر دو قسم است : قسم اول : در ذكر اكابرى كه در نفس شهر و در فناء شهر مدفونند ، تا مقدار نيم فرسنگ . قسم دوم : در ذكر عزيزانيكه در حوالى و نواحى شهرند ، و راى حدّ مذكور در قسم اول . پس از ذكر خطبه و بيان اخبار و احاديثى در شأن و شرف بلدهء فاخرهء بخارا و ابتداى فتح آن بلده بدست مسلمين و جواز زيارت اهل قبور و آداب زيارت ، نخستين كسى كه از اكابر مشايخ درين كتاب نام برده شده : شيخ شهير ابو حفص كبير است ( 150 - 217 ) كه در چندين موضع از تاريخ بخارا نيز ذكرش آمده است ، و آخرين كس ازين طائفه شيخ سالك مجذوب بابا مبارك چهار طاقى است ، متوفى در 814 و كتاب بنام مبارك وى خاتمه مىيابد . مؤلف كتاب ، معين الفقراء احمد بن محمود ، ملازادهء بخارى است ، كه متأسفانه از احوال وى و آثار ديگرش اطلاعى در دست نيست ، و آنچه از فحواى كتاب برميآيد اجمالا اينست كه وى دانشمندى عارف و محقق و از خاندانى بزرگ بوده است ، همچنانكه در ذكر قبور ائمهء شارستانى ( ص 66 ) كه از كسان وى